પ્રેમાનંદ
Premanand
મારું માણકડું રિસાયું રે શામળિયા
તારા મનમાં એ શું આવ્યું રે શામળિયા;
હું અપરાધણ માતાને મૂકી શા માટે ઝંપાવ્યું રે
શામળિયા – મા…
કાલિંદીનું કાળું પાણી, માંહે વસે કાળો કાળી;
હવે આશા તે શી મળવાની, કેમ આવે વનમાળી રે
શામળિયા – મા…
સંતાનરૂપી મોટું ધન તે, કરમે લીધું લૂંટી;
મેં નવ જાણ્યું જતન કરીને, રતન પડ્યું કેમ છૂટી રે
શામળિયા – મા…
પુત્ર પામી હું છેલ્લે આશ્રમે, ઉછેર્યો પ્રતિપાળી;
નીપનો રસ ઢળી ગયો, હું વિજોગઆગે બાળી રે
શામળિયા – મા…
નાકે મોતી પાયે ઘૂઘરી, મોર મુગટ શિર ધારી;
ફરી રૂપ હું ક્યાંથી દેખું, હરિ આવે ગૌ ચારી રે
શામળિયા – મા…
કાને કુંડળ મુખમાં મોરલી, સાંજે ગોકુળ આવે;
ભૂખ્યો છૌં કહી પેટ દેખાડે, મા કહી મુને બોલાવે રે
શામળિયા – મા..
પીત પિછોડી કાછ કછે, મુજ કને નેતરું માગે;
હું ઘરડી માને થાકી જાણી, કોણ વલોવવા લાગે રે
શામળિયા – મા…
તું પ્રાણેશ્વર તું ગોપેશ્વર, ગોપી દેહ કેમ ધરશે;
બાળસખાની કોણ વલે, આ ગાયો હીસીહીસી મરશે રે
શામળિયા – મા…
ઊંડા જળમાં વાસો કીધો, પાણીમાં કેમ ગમશે;
મોર પોપટ પૂતળી તારે, રમકડે કોણ રમશે રે
શામળિયા – મા…
કાંઈ તું ગયો ને હું જીવું છું, ઓછા સગપણ માટે;
સાચું વહાલ તો તાંહાં જણાએ, સાંભળતાં હૈડું ફાટે રે
શામળિયા – મા…
કાષ્ટપે પાષાણ કઠણ છે, તેપેં કઠણ છે લોઢું;
વજ્રતુલ્ય છે કાળજ મારું, લોકોને શું દેખાડું મોઢું રે
શામળિયા – મા…
તેં મખાંતર દડાનું કીધું, મનમાં દુઃખ કાંઈ આવ્યું;
ઊખળનું બંધન આજ સાંભર્યું, તે માટે ઝંપાવ્યું રે
શામળિયા – મા…
નંદ જશોદા ગાય ગોવાળા, વ્યાકુળ વ્રજની નારી;
ચાર ઘડી પૂંઠે સર્વે પડજો, હળધર રાખે વાળી રે
શામળિયા – મા…
સ્રોત
- પુસ્તક : કાવ્યપરિચય ભાગ 1 (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 20)
- સંપાદક : રામનારાયણ વિ. પાઠક, નગીનદાસ ના. પારેખ
- પ્રકાશક : નવજીવન પ્રકાશન મંદિર, અમદાવાદ
- વર્ષ : 1939
- આવૃત્તિ : બીજી આવૃત્તિ, ત્રીજું પુનર્મુદ્રણ
