Sayamkaal nu Varnan : Van no Dekhav - Metrical Poem | RekhtaGujarati

સાયંકાળનું વર્ણન : વનનો દેખાવ

Sayamkaal nu Varnan : Van no Dekhav

દલપતરામ દલપતરામ
સાયંકાળનું વર્ણન : વનનો દેખાવ
દલપતરામ

ગાયો ચરી ગામ ભણી વળે છે,

જુદી પડેલી સમુહે મળે છે;

ઘણી નદીઓ મળિ એક રાહ,

જાણે થયો જાહ્નવિનો પ્રવાહ.

ગોવાળ ગાયો ધણ ઘેરિ લાવ્યો,

ભાળી ભલો સૌ જન ચિત્ત ભાવ્યો;

ભગીરથે જેમ ધરી ઉમંગ,

કૈલાસથી આણી પવિત્ર ગંગ.

ગાયોતણા વેગથી ખૂબ ખેહ,

ઊંચી ચઢી ઉડિ જણાય જેહ;

ઉચારવા દુઃખ વિચાર લાવી,

જાણે ધરિત્રિ સ્વરગે સિધાવી.

ગોવાળિયા વાંસળિયો બજાવે,

સુણી ભલા સૌ જન ચિત્ત ભાવે;

જાણે ચડ્યો છે ઘન એમ જાણી,

વદે મધુરે સ્વર મોર વાણી.

ઊંચે સ્વરે ગોપ દુહા ઉચારે,

પરસ્પરે વાદ કરી પ્રચારે;

તે જેમ મલ્લો લડતા અખાડે,

પ્રચારતા બે બહુ બૂમ પાડે.

અજાતણાં વૃંદ દીઠાં પછી બે,

બધાં ઉચારે મુખ શબ્દ બે બે;

જાણે થશે ભાવિક તે ભણે છે,

અંતે જિવોની ગતિ ઠામ બે છે.

ગોવાળિએ ડાંગ ખભે ધરી છે,

ઉપમા તો કવિ કોઈ પ્રીછે;

જાણે કપિએ પુછ ઊંચું કીધું,

કુદી જવાને દિલ કાંઈ કીધું.

ગાયો કરે છે પુરમાં પ્રવેશ,

છુટી પડી વેગ કરી વિશેષ;

સહસ્ર ધારો થૈ જેમ ગંગ,

કરે જઈ સાગરનો પ્રસંગ.

ખેડૂજનો ખેતરથી વળે છે,

ત્યાં આખલા આગળ ઉછળે છે;

તે જેમ સૌનાં સુખ દુઃખ ટાંણે,

ઉન્મત્ત તો ચિત્ત કશું આંણે.

ખરા ચઢાવી પગ ચાલનારા,

ભલા ધર્યા છે શિર ઘાસ ભારા;

કેવા દિસે સંચરતા સઊ તે,

જાણે ધર્યા પર્વત રામદૂતે.

દંતાળી ખાંધે ધરી ખેડુ કોઈ,

કવિ કરે તર્કવિતર્ક જોઈ;

ધરારૂપી સ્ત્રી તણિ કાંશકી છે,

જાણે કૃષિકારકને જડી છે.

કોઈ કને દાતરડું દિસે છે,

વાંકું વળેલું વળી શ્યામ તે છે;

જાણે ગરુડે લઈ વ્યાળબાળ,

ગ્રહી રાખ્યું ગણી પુણ્યકાળ.

સ્રોત

  • પુસ્તક : ચૂંટેલી કવિતા : દલપતરામ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 18)
  • સંપાદક : ચિમનલાલ ત્રિવેદી
  • પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર
  • વર્ષ : 2002