દલપતરામ
Dalpatram
(દોહરા)
તરસો માગે નીર તો, પ્રભુ ન પાણી પાય;
પાણી મેળવવા તણો, સૂઝાડે ઉપાય.
ટાઢે મરતો વસ્ત્ર જો, માગે ઈશ્વર પાસ;
નાખે નહિ આકાશથી, પણ પૂરે મન આશ.
(દોહરા)
જુદી જુદી લિપિમાં, લખ્યો એક ઉચ્ચાર;
તેમજ જુદા માનિયા, ઈશ્વરના આકાર.
ઈશ્વર અક્ષરથી લખ્યો, કે મૂર્તિ આકાર;
બેની મતલબ એક છે, નામ સ્મરણ દેનાર.
(દોહરા)
સર્વ વ્યાપક છે પ્રભુ, જો જાણો સૌ ઠામ;
તો આ તેની મૂર્તિઓ, તરુ ગિરિ આદિ તમામ.
છો તેને તે પૂજતા, જેને જ્યાં વિશ્વાસ;
નિંદા કરતાં કોઈની, નિંદાશે અવિનાશ.
(મનહર છંદ)
આંધળાઓ હાથી દેખી લડે સર્વ સાથી સાથે,
કાન જોયો તે તો કહે સૂપડા આકારે છે;
પગ જોયો તે તો કહે થંભ જેવો હોય હાથી,
દંતુશળ જોઈ સાંબેલા જેવો ઉચ્ચારે છે;
પુંછ જોયું તે તો કહે સાવરણી સમો હાથી,
વાંસો દીઠો તે તો ટેકરાની તુલ્ય ધારે છે;
એજ રીતે ઈશ્વરને જુદી રીતે જાણે જન,
સૌને સાચા ગણી સુજ્ઞ અંતરે ઉતારે છે.
સ્રોત
- પુસ્તક : ચૂંટેલી કવિતા : દલપતરામ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 171)
- સંપાદક : ચિમનલાલ ત્રિવેદી
- પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર
- વર્ષ : 2002
