રણમલસર ઉપમાઓ

રણમલસર ઉપમાઓ

(ભુજંગી છંદ)

રૂડા ઘાટથી રમ્ય બાંધ્યું રૂપાળું,

વળી શોભિતું સ્વચ્છ છે નીરવાળું;

કહે પૂર્ણ પીયૂષ કેરો કટોરો,

તપે જેમ તીર્થોતણે શીર તોરો.

ભગીરથ્થ ભાગીરથી જેમ લાવ્યો,

મહારાજથી એમ આ સિંધુ આવ્યો;

તપ્યા પ્રાણિઓના જુઓ તાપ ટાળે,

ગુણી જેમ ગંગા મહા પાપ ટાળે.

નિધીથી સુધા કુંભ જે નીકળેલો,

હશે એજ આ શું ધરામાં ધરેલો;

હશે બ્રહ્મનો કુંભ જેમાં સુધા છે,

અમી પૂર્ણ કાં તો અખેપાત્ર આ છે.

દિસે સ્વચ્છ આકાર સારો સુહાવે,

વિલોકી વળી એમ વિચાર આવે;

ધરા સદ્ય શું આરસી આ ધરી છે,

મહાલક્ષ્મિને મૂખ જોવા કરી છે.

કરી જુક્તિને વર્તુળાકાર કીધું,

પ્રકારે કરી ચંદ્રનું માપ લીધું;

દિસે જેમ આદર્શ છે દેવકેરું,

પડ્યું પૃથ્વિમાં તે રુડે ઠામ ઠેર્યું.

(વસંતતિલકા વૃત્ત)

ચંદ્ર પ્રભાવ મુખ શર્વરિ બાલિકાનો,

તારાતણો સમુહ મૌક્તિક માલિકાનો;

આ લોક મધ્ય અતિ લાયક લેખવાનું,

શોભીત શ્રેષ્ઠ સ૨ દર્પણ દેખવાનું.

રસપ્રદ તથ્યો

૧. પીયૂષ = અમૃત ૨. પ્રકારે = કંપાસ. ૩. આદર્શ = દર્પણ ૪. પ્રભાવ = પ્રવાલ (પાં.આ.) ૫. શર્વરિ = રાત.

Ranmalsar Upamao