બલવંતરાય ઠાકોર
Balvantray Thakor
ક કરવાં તો સારાં કામ :
ખ દુઃખ ખમતાં ધરવી હામ.
ગ ગણ ઋણ હક ચોખ્ખી રીત :
ઘ ઘરમાં સૌથી ધર પ્રીત.
ચ ચારિત્રે જન જિતાય :
છ છળકપટે સૌ દુણાય.
જ જન્તુ પ્રત્યેકે જીવ :
ઝાડ બીજ પણ જાણ સજીવ.
ટ ટંટા નવ વ્હોરો કદા :
ઠ ઠઠ્ઠા અતિથી આપદા.
ડ ડર એક પ્રભુનો ધરો :
ઢ જે ઢંગે નહિ પાધરો.
ત નવ તપ ક્રોધે લવલેશ :
થ થડને દૃઢ વળગ હંમેશ.
દમામ પોલે લોકો હસે :
ધન લોભે નીતિ પણ ખસે :
નાગો સૌથી 'ખસ! ખસ!' થશે.
૫ પળ પણ ન નકામી ખુઓ :
ફ નેકીફળ મીઠાં જુઓ.
બ બોલીથી પોત જણાય :
ભ ભીખે નવ પેટ ભરાય.
મ મગરૂરી ખત્તા ખાય :
યશ છે દુર્લભ વળી હવાઈ :
રંકરાયને ન્હોય સગાઈ.
લક્ષ્મી ચંચળ, આવે જાય;
વેણ સાથે વક્કર વ્હૈ જાય.
શ શંકર સૌનું શુભ કરે :
ષ ષટ ગુણ ષટ અવગુણ ખરે.
સ સહકારે સંપત વડી;
હળ કણ દે તું ગાલ્લે ભરી.
કક્કે સ્વર ભળતા દશચાર,
વળી જોડ મીંડાં ન વિસાર.
અનુક્રમે ઊતરીએ પાર.
અદબ અકારે નિત કર યાદ :
આળસ છે ત્યાં કશી મુરાદ!
ઇએ ઇમાન ન ક્ષણ વીસરો :
ઈ છે ઈશ ચરાચર ભર્યો.
ઉ ઉંમર ઘડી ઘડી વ્હૈ જાય :
ઊ ઊજમથી ઘણું પમાય :
ઋ ઋષિ સન્ત જગે વદાય :
ઋથી શબ્દ ન કો મંડાય.
ઍ ન ઍબ કોઈનીથી રાચ :
એકલ તોય ન તજવૂં સાચ :
ઑ ઑખાતે જણનું માપ;
ઓ ઓશિયાળો ખૂએ આપ.
ઐ ઐક્યે છે ચડતી સદ્ય :
ઔઠ હાથ કાયાનૂં કદ.
આંખની અંદર કીકી જુઓ :
માંહ્ય બ્હાર આત્મા અનુભવો.
કક્કો સરસ્વતીની ખાણ :
કક્કે વસી સુનીતિ જાણ :
કક્કે બલ જય ઉદય પ્રમાણ :
કક્કો પ્રગતિદાતા માન :
કક્કાથી ૐકાર જ્ઞાન.
સ્રોત
- પુસ્તક : કાવ્યપરિચય ભાગ 1 (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 160)
- સંપાદક : રામનારાયણ વિ. પાઠક, નગીનદાસ ના. પારેખ
- પ્રકાશક : નવજીવન પ્રકાશન મંદિર, અમદાવાદ
- વર્ષ : 1939
- આવૃત્તિ : બીજી આવૃત્તિ, ત્રીજું પુનર્મુદ્રણ
