hind upar upakaar vishe - harakh have tu hindustan - Metrical Poem | RekhtaGujarati

હિંદ ઉપર ઉપકાર વિષે - હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન

hind upar upakaar vishe - harakh have tu hindustan

દલપતરામ દલપતરામ
હિંદ ઉપર ઉપકાર વિષે - હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન
દલપતરામ

(સવૈયા એકત્રીસા)

ઝેર ગયાં ને વેર ગયાં, વળી કાળા કેર ગયા કરનાર,

પર નાતીલા જાતીલાથી, સંપ કરી ચાલે સંસાર;

દેખ બિચારી બકરીનો પણ, કોય જાતાં પકડે કાન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

રાજ્ય અનોપમ આજ થયું છે, લાજ વધારી તારી લેખ,

ઘોર કુકર્મિ ચોર ગયા ને, જોર દગાનું ડુબ્યું દેખ;

મહમુદ સરખા મારણ મળે, તૈમુર તુલ્ય નહિ તોફાન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

જુલમી રાજાની જડ ઉખડી, નાદિર સરખા પામ્યા નાશ,

ભારે ભીલતણો ભય ક્યાં છે, ક્યાં છે કજીઆ ને કંકાશ;

વિધવિધના વૈભવ વસ્તીને, પેહેરે પટકૂળ ચાવે પાન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો, હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

હુલકરથી નહીં હોય ખરાબી, કહો મરાઠા કોણ માત્ર,

કદી સંહાર કરે સિંધિઆ, પીંઢારા પણ ગયા કુપાત્ર;

ઇંગ્લીશના નેજાની નીચે, તારાં તનુજ કરે ગુલતાન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો, હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

બળવંતા આશ્રય આગળ, ગાય ધવળ મંગળ ગુણગીત;

જેના ધારા સૌથી સારા, નિરબળ નરને ડર નહીં ચિત્ત;

કોળી નાળીનો ભય ટાળી, સંભાળી રાખે સંસ્થાન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો, હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

ફાંસી ખોરા ફેલ કરીને, વનમાં પાડી શકે વાટ,

ધીંગા કાઠી જટનાં ધાડાં, ઘોડાં ઘેરી શકે ઘાટ;

ખેતર કે કુવેતરમાં જઈ, લશ્કર લુંટી લહે ધાન્ય.

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો, હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

લંકાથી હિમાચલ લગભગ, કલકત્તાથી કચ્છ પ્રવેશ,

પંજાબી સિંધી સોરઠીઆ, દક્ષિણ માળવ આદિક દેશ;

દિવસ ગયા ડરનાને દુખના, સુખના દિનનું દીધું દાન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો, હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

તે માટે તું તો તનમનથી, માની લે એનો આભાર,

રાજી રાજી રહી નિરંતર, સ્વર્ગ સમો સજ્જ શણગાર;

દિલથી આશીષ દે છે દલપત્ત, મહિમા મોટું મેળવ માન,

ઉપકાર ગણી ઈશ્વરનો, હરખ હવે તું હિંદુસ્તાન.

સ્રોત

  • પુસ્તક : ચૂંટેલી કવિતા : દલપતરામ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 183)
  • સંપાદક : ચિમનલાલ ત્રિવેદી
  • પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર
  • વર્ષ : 2002