(પૃથ્વી)

બધો દિન તપી તપી રવિય અસ્ત માર્ગે પળે,

જહીં રજનિ તોરણો વિવિધવર્ણ કેરાં સૃજે;

મહેનત કરી કરી સખત કાઠિયાવાડની

જમીન પર ખેડૂતે, નીરખી હાથછાયી દૃગે,

વળે બળદ સાથ, જે શ્રમિત તોય ઉત્સાહથી

જતા ઘરની આશમાં ધૂળ ઉડાડતા, ડોલતા;

વિહંગમગણો કરી કલકલાટ માળે જતાં,

મયૂર પણ સંહરી નિજ કલાપ કેકા કરે

ત્રિભંગ કરી ડોક છેલ્લી, અવ ગામને ગોંદરે;

નમી નમી ભરી હવે રમણી હેલ છેલ્લી, જતી

ભરી ડગ ઉતાવળાં, ઘરનું કામ સંભારતી :

રડન્ત નિજ બાળકો દિવસ-થાકથી ભૂખથી,

અધીર થતી ગાય જ્યાં વટતી વેળ દો’વા તણી,

પ્રકાશ ઘરમાં થવા પતિ અધીર રા' દેખતો :

ઘડી-બ-ઘડીમાં પછી રજનિરાણીની આણમાં

ઢળ્યું જગ; તહીંય ઈશ! તવ ચેતના એની એ

દીસે શ્વસતી શાન્તિમાં, અજબ રોમરોમે ભરી.

કદી કદી પરંતુ હા! અનુભવે પ્રભો! ચિત્ત આ

પ્રશાન્તિ જડ કારમી, અહહ! શીત મૃત્યુ સમી;

ન અંતરમહીં ન કે જગતમાંહી-શોધું-મળે

તવ સ્ફુરતી ચેતના; સકલ મર્મ થીજ્યાં દીસે;

ન ભૂત કંઈ સત્ત્વ પૂરતું, ન ભાવિ આશા ધરે,

અને હૃદયબુદ્ધિએ નિજ-કરેલ આદર્શ, જે

સદા વિપદમાં વિષાદમહીં ને નિરાશામહીં

નિગૂઢ બલ આપીને ચલિત થાતી શ્રદ્ધા-મતિ

કરે અચલ માર્ગગામી, અહ! તે જ આદર્શ એ

બને અસહ ભાર બુદ્ધિ હૃદયે અને આત્મમાં,

- રહે અકથ દર્દમાત્ર મુજ ચેતના-લક્ષણ.

તદા તવ અનન્તમાંથી કંઈ ચેતના પૂરજે,

વિમૂર્છિત થયેલ ગાત્ર પર અંજલિ છાંટજે,

વિખેરી દઈ મોહને, તું મુજ ચિત્તને પ્રેરજે -

ભલે મલિન દીન હીન પણ, કોઈ કર્તવ્યમાં