રેખ્તા
હિન્દવી
સૂફીનામા
રાજસ્થાની
ઝવેરચંદ મેઘાણી
(ઢાળ : 'ધન્ય હો ધન્ય જ પુણ્ય પ્રદેશ' - એ લાવણીનો)
કંથનાં કોમળ દિલ ક્યમ કર્યા!
પ્રભુ! શીદ કાયર ભાવો ભર્યા!
મહા જ્વાલામુખી જ્યમ બુઝાય,
સિંધુજળ ઠરી ઠરી થીજી જાય;
આભથી તારક-મંડળ ખરે,
હિમગિરિ-શૃંગો ઉથલી પડે;
નિહાળી ગગનપતિની આંખ
ગરુડ સંકેલી બેસે પાંખ :
ગાઢ એહવાં હૈડાં પિયુનાં આજે ડગમગ થાય;
ગગન લગી ગજવેલાં એનાં શૌર્યગાન શોષાય.
કંથનાં કોમળ દિલ ક્યમ કર્યાં!
પ્રભુ! શીદ કાયર ભાવો ભર્યા!
રાખતો સદા રાતૂડાં નેન,
ભર્યા ભરપૂર કલ્પનાઘેન;
વીંઝતો જહીં વાણ-સમશેર,
ઊમટતા રણરસિયાના ઘેર;
મનાયો મહા શૌર્યચકચૂર,
મદોન્નત મેંગળ, ગાંડોતૂર :
તારાં તપ ડોલાવણ પાપી કોણ હૃદયમાં જાગે!
રોમ રોમ મુજ લજ્જિત દેહે ઝળળળ ઝાળો લાગે.
પિયુનાં પોચાં દિલ કાં કર્યાં!
પ્રભુ! ક્યમ કાયર ભાવો ભર્યા!
લલિત લાગણીઓના લલકાર
છોડ : ખંજરી બજાવે કાળ;
ચોયદિશ યુદ્ધધખારા ઝરે,
પુષ્પ-શા માતબેટડા મરે;
મોજ શેં સૂઝે તને મસાણ?
આગ બિચ ક્યમ ગમતી ફૂલલ્હાણ?
રસતરસ્યા! એ મધુરજનીને આજ ન સંભારાય;
પ્રલયદેવનાં ડહકત ડમરુ, ત્યાં મુજ મનડું ધાય.
કંથનાં કોમળ દિલ ક્યમ કર્યાં!
પ્રભુ! શીદ કાયર ભાવો ભર્યા!
દેખી ઘનઘટા મોરલો ધાય
ગગન કડકડે તેમ મલકાય;
વીજના વજ્રઘાત વરસન્ત,
પંખી ત્યમ અધિક મસ્ત હર્ષન્ત;
ઢેલડી એહ રૂપ પર ઢળે,
ટહુકતી પ્રણયવારણે લળે :
હુંય એ જ ટહુકાર અંતરે ભરી જોઉં છું વાટ;
રુદ્રરૂપ વહાલમજી, તારાં તલખું વરવા માટ!
કંથનાં કોમળ દિલ કાં કર્યાં!
પ્રભુ! શીદ કાયર ભાવો ભર્યા!
સ્રોત
- પુસ્તક : સોના નાવડી (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 288)
- સંપાદક : જયંત મેઘાણી
- પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી
- વર્ષ : 1997