રણશિંગાં બજિયાં નહીં, નવ ગહેકી શરણાઈ,

તલવારોની તાળીઓ સમરે નવ સંભળાઈ;

સિંધુડા-સૂર શરણાઈના નવ સુણ્યા,

હાક વાગી ન, તોખાર નવ હણહણ્યા,

ઘાવ પર ઘાવ નવ ખડગના ખણખણ્યા,

યુદ્ધ-ઉન્માદના નાદ નવ રણઝણ્યા.

વિણ ઉન્માદે વીર તેં દીધો દેહ ધરી

બિન્દુ બિન્દુ રક્તનાં રિપુને દીધ ગણી;

બિન્દુએ બિન્દુએ રક્ત દીધાં ગણી,

ચૂકવી પલપલે દેહની કણીકણી,

મૃત્યુને ગણ્યું તેં ગોદ માતા તણી;

કે શું પ્રિયમિલનની રાત સોહામણી?

આવે મંગળ અવસરે, કોણ વિલાપ કરે!

કાયરતાને આંસુડે કોનાં નેન રડે!

વેગળી જાઓ રે અશ્રુની વાદળી!

વીરનાં તેજને નવ રહો આવરી;

નીરખવા દો મુને લાખ નયનો કરી,

આકૃતિ-જ્વાલ એ બાલની અણઠરી.

ગગનવિદારણ રાતના ગાજો નંદન-ઘોષ!

ઉત્સવ-દિન આપણ ઘરે; અરિજનને અફસોસ;

અરિજનો થરથરે એહવી ઘોષણા

ગરજી ગરજી ભરો ગગનનાં આંગણાં,

ઊઠ રે ઊઠ, ઓ તરુણ કોડામણા!

વીરનાં વાંચ શોણિત-સંભારણાં.

વણગાયાં ક્યમ વીસરીએ બહુમૂલાં બલિદાન,

ગાશું ઘરઘર ઘૂમતાં એનાં અર્પણગાન;

ગાઓ રે બેનડી, વીરને વારણે,

ગાઓ રે માવડી, પુત્રને પારણે,

બંદીજન, ગાઓ બિરદાઈ સમરાંગણે,

ભક્તજન, ગાઓ મંદિરને બારણે,

તારી ટેક ત્યજાવવા મથનારા કંગાલ,

કાળાં મુખ નીચાં કરી ફૂટે વ્યર્થ કપાળ;

ફૂટતા કપાળો ક્રૂર કંગાલ એ,

તાહરાં શાંત વીરત્વ, નીરખી રહે,

‘હાય! હા હારિયા,’ દાંત ભીંસી કહે,

અણનમ્યા વીરને જાલિમો ક્યમ સહે.

બાણપથારી ભીષ્મની, દધીચિનાં વપુદાન,

મોરધ્વજે કરવત-સહ્યાં3 એ ઇતિહાસી ગાન;

જીર્ણ ઇતિહાસનાં ગાન એ વીસરિયાં,

જુદી ભાવનાના થરોથર થયા,

નવેલા શૌર્ય-આદર્શ તેં સ્થાપિયા,

સમર્પણનાં નવાં મૂલ તેં આંકિયાં.

ઝીલો ઝીલો મલકતાં જાલિમ તણા પ્રહાર,

લાલ કસુંબલ રક્તની ફૂટે શોણિત-ધાર;

પ્રહારે પ્રહારે ઉર-પતાળો ફૂટે,

કસુંબલ રંગની રક્ત-છોળો છૂટે,

મૃત્યુ-ભયના કૂડા લાખ બંધો તૂટે,

પાળ ફોડી અને પ્રાણનદ ઊમટે.

રજ રજ નોંધી રાખશું હૈયા બીચ હિસાબ,

અવસર આવ્યે માગશું કિસ્મત પાસ જવાબ;

માગવા જવાબો એક દિન આવશું,

ભૂખરી પતાકા સંગમાં લાવશું,

અમારા રક્તના હોજ છલકાવશું,

માતનો ધ્વજ ફરી વાર રંગી જશું.

ranshingan bajiyan nahin, naw gaheki sharnai,

talwaroni talio samre naw sambhlai;

sindhuDa soor sharnaina naw sunya,

hak wagi na, tokhar naw hanhanya,

ghaw par ghaw naw khaDagna khankhanya,

yuddh unmadna nad naw ranjhanya

win unmade weer ten didho deh dhari

bindu bindu raktnan ripune deedh gani;

bindue bindue rakt didhan gani,

chukwi palaple dehani kanikni,

mrityune ganyun ten god mata tani;

ke shun priyamilanni raat sohamni?

awe mangal awasre, kon wilap kare!

kayartane ansuDe konan nen raDe!

wegli jao re ashruni wadli!

wirnan tejne naw raho awri;

nirakhwa do mune lakh nayno kari,

akriti jwal e balni anathri

gaganawidaran ratna gajo nandan ghosh!

utsaw din aapan ghare; arijanne aphsos;

arijno tharathre ehwi ghoshna

garji garji bharo gagannan angnan,

uth re uth, o tarun koDamna!

wirnan wanch shonit sambharnan

wangayan kyam wisriye bahumulan balidan,

gashun gharghar ghumtan enan arpangan;

gao re benDi, wirne warne,

gao re mawDi, putrne parne,

bandijan, gao birdai samrangne,

bhaktjan, gao mandirne barne,

tari tek tyjawwa mathnara kangal,

kalan mukh nichan kari phute wyarth kapal;

phutta kapalo kroor kangal e,

tahran shant wiratw, nirkhi rahe,

‘hay! ha hariya,’ dant bhinsi kahe,

annamya wirne jalimo kyam sahe

banapthari bhishmni1, dadhichinan wapudan2,

moradhwje karwat sahyan3 e itihasi gan;

jeern itihasnan gan e wisariyan,

judi bhawnana tharothar thaya,

nawela shaurya adarsh ten sthapiya,

samarpannan nawan mool ten ankiyan

jhilo jhilo malaktan jalim tana prahar,

lal kasumbal raktni phute shonit dhaar;

prhare prhare ur patalo phute,

kasumbal rangni rakt chholo chhute,

mrityu bhayna kuDa lakh bandho tute,

pal phoDi ane prannad umte

raj raj nondhi rakhashun haiya beech hisab,

awsar aawye magashun kismat pas jawab;

magwa jawabo ek din awashun,

bhukhari pataka sangman lawashun,

amara raktna hoj chhalkawashun,

matno dhwaj phari war rangi jashun

ranshingan bajiyan nahin, naw gaheki sharnai,

talwaroni talio samre naw sambhlai;

sindhuDa soor sharnaina naw sunya,

hak wagi na, tokhar naw hanhanya,

ghaw par ghaw naw khaDagna khankhanya,

yuddh unmadna nad naw ranjhanya

win unmade weer ten didho deh dhari

bindu bindu raktnan ripune deedh gani;

bindue bindue rakt didhan gani,

chukwi palaple dehani kanikni,

mrityune ganyun ten god mata tani;

ke shun priyamilanni raat sohamni?

awe mangal awasre, kon wilap kare!

kayartane ansuDe konan nen raDe!

wegli jao re ashruni wadli!

wirnan tejne naw raho awri;

nirakhwa do mune lakh nayno kari,

akriti jwal e balni anathri

gaganawidaran ratna gajo nandan ghosh!

utsaw din aapan ghare; arijanne aphsos;

arijno tharathre ehwi ghoshna

garji garji bharo gagannan angnan,

uth re uth, o tarun koDamna!

wirnan wanch shonit sambharnan

wangayan kyam wisriye bahumulan balidan,

gashun gharghar ghumtan enan arpangan;

gao re benDi, wirne warne,

gao re mawDi, putrne parne,

bandijan, gao birdai samrangne,

bhaktjan, gao mandirne barne,

tari tek tyjawwa mathnara kangal,

kalan mukh nichan kari phute wyarth kapal;

phutta kapalo kroor kangal e,

tahran shant wiratw, nirkhi rahe,

‘hay! ha hariya,’ dant bhinsi kahe,

annamya wirne jalimo kyam sahe

banapthari bhishmni1, dadhichinan wapudan2,

moradhwje karwat sahyan3 e itihasi gan;

jeern itihasnan gan e wisariyan,

judi bhawnana tharothar thaya,

nawela shaurya adarsh ten sthapiya,

samarpannan nawan mool ten ankiyan

jhilo jhilo malaktan jalim tana prahar,

lal kasumbal raktni phute shonit dhaar;

prhare prhare ur patalo phute,

kasumbal rangni rakt chholo chhute,

mrityu bhayna kuDa lakh bandho tute,

pal phoDi ane prannad umte

raj raj nondhi rakhashun haiya beech hisab,

awsar aawye magashun kismat pas jawab;

magwa jawabo ek din awashun,

bhukhari pataka sangman lawashun,

amara raktna hoj chhalkawashun,

matno dhwaj phari war rangi jashun