કોકિલા,   તું   બોલતી   મા!

             અરવ નભ છે; અનિલ નીરવ;
             મૂક   ધરણી; શાન્ત  છે  દ્રવ
            સિન્ધુનો;   ને   નતવદન   છે
            વૃક્ષ   મૂંગાં   :   મૌન   સૌએ.                      5
હૃદય મારું શ્રાન્ત સૈકાઓ થકી પળવાર પોઢે.
            નિન્દ   એની   તોડતી   મા !
            કોકિલા,  તું  બોલતી   મા  !

            સદીઓ   ગુલામી   મેં   કરી;
            બેડી-જડી      આ    જિંદગી                        10
            જ્યમ-ત્યમ વહી, ને આખરી
            મંજિલ   મળી,  થઈ  બંદગી
પૂરી, મળ્યો આરામ આજે; હર્ષ-હેલ્યાં સોણલાં—
                            સ્વપ્ન  એ ઢંઢોળતી મા!
                            કોકિલા, તું બોલતી મા!              15

           હરખવું     વિસરી    ચૂકેલાં
           ભીતિ-ડામ્યાં  બાળ   મારાં
           માંડ પોઢ્યાં : તનિક  રવથી
           છળી મરે; એ ગભરુ દિલની
સુપ્ત પીડાને,  સદય  હે,  તુજ રવે ભભકાવ  ના.       20
                         આજ તું કિલ્લોલતી મા!
                         કોકિલા, તું બોલતી મા!

           મુજ બાલુડાંનાં કરુણ-ક્રંદન,
           પીડિતોનાં      ઉર-પ્રકંપન
                  આજ શામ્યાં.                                      25
સુકાઈ  અશ્રુધાર તારા ગીતથી ભીંજાવતી  મા!
લુપ્ત  દર્દોનાં  હવે  સંભારણાં  તું  લાવતી  મા!
                     આજ, કોયલ, બોલતી મા!
                     કોકિલા,  કંઈ  બોલતી મા!