દલપતરામ
Dalpatram
સુધારો રાણો રણમાં ચડ્યોરે, ફાવે તેવી લઈને ફોજ;
વેરી વહેમની ઉપરેરે, ગુસ્સો લાવી ચિત્ત ઘણોજ;
પડઘમ લાગે રસપૂરમાંરે.
રાણીજાયો રણમાં લડેરે, શત્રુથી સજવા સંગ્રામ;
સાથી તેના શાણા ઘણારે, થાણાં થાપ્યાં ઠામો ઠામ. પડ...
પુસ્તક રૂપી કમાનથીરે, બહુ વિધનાં છુટે છે બાણ;
ચિંતવી ચોટ ચુકે નહિરે, પાપી વહેમના લે પ્રાણ. પડ...
નકશા નૌતમ વાવટારે, નિશાળ રણભૂમિ નિરધાર;
પલટણ બાળક ને બાળકીરે, શિક્ષક શાણા સરદાર. પડ...
લેખણ રૂપી ભાલા ભલારે, સાલે શત્રુને થઈ સાલ;
બખતર ટેકનાં બનાવિયાંરે, ધારી ધીરજ રૂપી ઢાલ. પડ...
ગોળા ભૂગોળ ખગોળનારે, જીરણ કિલ્લા જૂના ચાલ;
તે તો માંડ્યા છે તોડવારે, જે કાંઈ હલકા જાણ્યા હાલ. પડ...
શૂરા પૂરા સનમુખ લડેરે, બીકણ છાના રહીને છેક;
જીત સુધારાની સૌ ચહેરે, અદ્ભુત કરે ઉપાય અનેક. પડ...
કષ્ટ પડે આવી કંઈકનેરે, સાંખે સ્વદેશના સુખ કાજ;
સૌ જન સાચાં સુખ ભોગવેરે, થાય સુધારાનું જો રાજ. પડ...
દેશ સુધારાને કારણેરે, કંઈક કીધાં શિર કુરબાન;
કર્યા પ્રવાસ વિલાયતેરે, સંકટ સાંખ્યું યુદ્ધ સમાન. પડ...
રકમો આપીને રોકડીરે, કંઈકે કર્યા સુધારા સ્થાન;
પુસ્તકશાળા, આદિક રચ્યાંરે, વધવા વતનીજનનું જ્ઞાન. પડ...
વેરી વહેમની ફોજનુંરે, કોઈ કોઈ વખતે જોર જણાય;
ગોળા ચાલે ગપ્પોતણારે, જોતાં ઉડી હવામાં જાય. પડ...
દિન દિન આપણા દેશમાંરે, થજો સુધારો ઠામો ઠામ;
ઈશ્વર આગળ એટલું, દિલથી માગે દલપતરામ. પડ...
સ્રોત
- પુસ્તક : ચૂંટેલી કવિતા : દલપતરામ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 190)
- સંપાદક : ચિમનલાલ ત્રિવેદી
- પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર
- વર્ષ : 2002
