દલપતરામ
Dalpatram
સોને જગસ્રષ્ટા પાસ, અરજી ઉચ્ચારી;
“ઓ સુણિયે શ્રી અવિનાશ, અરજી આ મારી! ટેક.
શેઠ સદનમાં મહોરો રૂપે, રહું છું દિન ને રાતરે;
મિજલસમાં અપમાન મળ્યું મને, સુણો વિતકની વાત. અરજી...
પેટીમાં મને પૂરી મૂક્યું, પુષ્પ ગણ્યાં ગુણવાનરે:
મુજથી મોટું પુષ્પો પામ્યાં, ભરી સભામાં માન; અરજી...
મુજ તનમાં જો સુગંધ સરજો, તો હરિ તેમ ન થાયરે!
પુષ્પ પ્રમાણે માન હું પામું, મુજ મન શોક સમાય. અરજી...
દેવે તેને ઉત્તર દીધો, સુણ સોના તજી શોકરે;
પરગુણ દેખી દ્વેષ ધરે, તે ફજેતી પામે ફોક. અરજી...
એકેક ગુણ ઉપયોગી દઈને, સરજી વસ્તુ સર્વરે;
જેથી ગુણ બીજાનો જોઈને, તજે પોતાનો ગર્વ; અરજી...
હલકામાં પણ હોય ગુણ મોટો, જેથી જન ચિત ચહાયરે;
એકજને ગુણ અનેક દઉં તો, બીજી નકામી થાય. અરજી...
મોતી મોંઘા મૂલતણાં પણ, માંહી નહિ મીઠાશરે;
જુવાર તો જનને જીવાડે, દુકાળમાં દઈ આશ. અરજી...
માટે મનની ઇર્ષા મેલી, સોના સજ સંતોષરે;
તારા ગુણથી તું રાજી રહે, દઈશ ન કોઈને દોષ. અરજી...
કુંભારનું કોઈ કરવા બેસે, કામ વડો વિદ્વાનરે;
કદી બરાબર કરી શકે નહિ, ઉલટું લે અપમાન. અરજી...
યથાર્થ રીતે તે કરી જાણે, જે છે જેનું કામરે;
દેખી અદેખા દિલમાં દાઝે કહે દ્વિજ દલપતરામ. અરજી...
સ્રોત
- પુસ્તક : ચૂંટેલી કવિતા : દલપતરામ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 163)
- સંપાદક : ચિમનલાલ ત્રિવેદી
- પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર
- વર્ષ : 2002
