kefi ni streena baar mahina - Garbi | RekhtaGujarati

કેફીની સ્ત્રીના બાર મહિના

kefi ni streena baar mahina

દલપતરામ દલપતરામ
કેફીની સ્ત્રીના બાર મહિના
દલપતરામ

કારતક મહિને કેફી જેનો કંથરે સાહેલી,

અબળાના દુઃખનો નાવે અંત; સાંભળ સાહેલી.

દિવસ ઘટે ને રજની મોટી થાશે રે, સાહેલી;

કેફીની અબળાના કેમ દીન જાશે; સાંભળ સાહેલી.

હિમાળાનો શીતળ વાયુ વાય રે, સાહેલી,

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

માગશર મહિને સુખ પામું શી પેર રે, સાહેલી,

આ, કેફીડે તો માંડ્યો અકરાકેર; સાંભળ સાહેલી.

ઉપજ ખરચની વાત કશી નહિ જાણી રે, સાહેલી;

આ, ખોઈ બેઠો નિજ બાપતણી કમાણી; સાંભળ સાહેલી.

પડ્યો રહે ક્યાંઇ કેફી રસ્તા માંય રે સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

પોષે તો ઘર વેચી બેઠો પાપી રે, સાહેલી,

પીયર જવાની રજા વહુને આપી; સાંભળ સાહેલી.

જેણે મને પરણાવ્યું આવું પાપ રે સાહેલી;

પેલા ભવનાં દુશ્મન મા ને બાપ; સાંભળ સાહેલી;

રતમાં સાસરે જવા સહુ ચહાય રે, સાહેલી.

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

મહા મહિનામાં બોલે લોક વસંત રે, સાહેલી;

તે દુ:ખણી કેફીડો જેનો કંથ; સાંભળ સાહેલી.

વન પાલોયાં આંબે આવ્યો મોર રે, સાહેલી;

દુખણીને સુખ નથી ઓણ કે પોર; સાંભળ સાહેલી.

ભમર ગાન સુણી પીયુ મળવા મન થાય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

ફાગણમાં નરનારી ખેલે ફાગ રે, સાહેલી;

કેફીની અબળાને અંતર આગ; સાંભળ સાહેલી.

રમે જમે ને હસે મળી નર નાર રે, સાહેલી;

કેફીની પરણેલી ખાએ માર, સાંભળ સાહેલી.

જોવું ને રોવું ઘરખૂણા માંય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

ચૈતરમાં કેમ ધીરજ રાખું ચીત રે, સાહેલી;

કેફ કરે કેફીડો નીતને નીત; સાંભળ સાહેલી.

પરમેશ્વર કેમ આવો વર આપ્યો રે, સાહેલી;

આ, વરથી તો અતિ ભલો રંડાપો; સાંભળ સાહેલી.

લેણાંવાળાની ફરિયાદો થાય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય, સાંભળ સાહેલી.

વિલખંતાં આવ્યો મહિનો વૈશાખ રે; સાહેલી;

આ, ધોમ ધખે દિલ થાય બળીને રાખ; સાંભળ સાહેલી.

સૂરજ તપે તો છત્તર આડું રાખું રે, સાહેલી;

દિલ દાઝે તે કેની આગળ દાખું; સાંભળ સાહેલી.

રજની ઘટી ને દહાડા મોટા થાય રે; સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

જેઠે તો જીવડલો જળવા લાગ્યો રે, સાહેલી,

કેફીની અબળાનો આનંદ ભાગ્યો; સાંભળ સાહેલી.

પગ દાઝે તો મોજડીઓ લઈ ધારું રે; સાહેલી;

કાળજડું દાઝે તે કેમ કરી ઠારું; સાંભળ સાહેલી.

કેફીડાને કોઈ કહે સમજાય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

અસાડમાં ચડી આવ્યો છે ઘનઘોર રે, સાહેલી;

મોટો હરખ ધરીને બોલે મોર; સાંભળ સાહેલી.

કેફી પીયુ બંદીખાનામાં માલે રે, સાહેલી;

પરણેલીના દિલમાં રત સાલે, સાંભળ સાહેલી.

લીલી ધરા વિધવિધ અનંત વવાય રે; સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

શ્રાવણમાં મેં શિવપૂજા નહિ કીધી રે, સાહેલી;

દૈવે મુજને કેફીને કર દીધી; સાંભળ સહેલી.

ચિત્ત ટળેલો વ્યસની જુઠો ચોર રે, સાહેલી,

આ, સગપણ કરનારો મરજો ગોર, સાંભળ સાહેલી.

ભાગ્યવતી જે પીયુ સાથે સોહાય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

ભાદરવે ભર જોબન એળે જાય રે, સાહેલી;

કૈફીની બઇરીને કેમ સુખ થાય; સાંભળ સાહેલી.

નદીએ આવ્યાં પૂરણ જલનાં પૂર રે, સાહેલી;

આ, પીયુ સાંભરતાં આગ જલે છે ઉર; સાંભળ સાહેલી.

માળે બેસી પંખીડાં મલકાય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

દીવાળીના દહાડા આસો માસ રે, સાહેલી;

કેફીની બઇરી નિત રહે ઉદાસ; સાંભળ સાહેલી.

રમે જમે જન ધરે નવા શણગાર રે, સાહેલી;

કેફીની નારી નયણે જલધાર; સાંભળ સાહેલી.

ગુણવંતી મળી મળીને ગરબા ગાય રે, સાહેલી;

આ, મહિનો એવી રીતે કેમ જાય; સાંભળ સાહેલી.

માસ અધિકમાં અધિકપણે શું કહીએ રે, સાહેલી;

પીયુ બંદીખાને એકલાં કેમ રહીએ; સાંભળ સાહેલી.

વરથી જો છુટકો મારો થાય રે, સાહેલી;

તો દલપતના સ્વામીને લાગુ પાય; સાંભળ સાહેલી.

રસપ્રદ તથ્યો

વિલખંતાં=વિલપતાં

સ્રોત

  • પુસ્તક : ચૂંટેલી કવિતા : દલપતરામ (પૃષ્ઠ ક્રમાંક 65)
  • સંપાદક : ચિમનલાલ ત્રિવેદી
  • પ્રકાશક : ગુજરાત સાહિત્ય અકાદમી, ગાંધીનગર
  • વર્ષ : 2002