એવી વાત સર્વે વિચારી રે, ગઈ નણંદી મંદિર નારી રે;

માતાને ઘેર ગયા મોરારી રે, ત્યારે ટોળે મળી સર્વે નારી રે.

જો એ ચોરી કીધી અમારી રે, જોઈએ શું લાવ્યા ગિરિવરધારી રે;

આવ્યાં સુભદ્રાની પાસ રે, જ્યારે બહાર પધાર્યા અવિનાશ રે.

ત્યારે નણંદ થયાં પ્રસન્ન રે, આપ્યાં સોળ સહસ્ર આસંન રે;

પછે સુભદ્રા હરખે પૂછે રે, ભાભી સર્વે આવ્યાં કારણ શું છે રે.

સુણી સુભદ્રાની વાણી રે, ત્યારે બોલ્યાં રુક્મિણી રાણી રે;

આવ્યાનું થાનક જે અમારું રે, તે તો બાઈ ભવન તમારું રે.

અમો ભાભી સોળ હજાર રે, તેને તમારો છે આધાર રે;

જ્યારે તમે જાશો સાસરડે રે, શું આપશે વસુદેવ ઘરડે રે.

સાસરવાસો સર્વે ભોજાઈ રે, કરવા ઇચ્છે તમને બાઈ રે;

અમ સરખું કાંઈ કામ દેજો રે, મન ગમે તે માગીને લેજો રે.

જ્યારે એમ કહ્યું મુખથી રામા રે, ત્યારે બોલ્યાં છે સત્યભામા રે;

આપણને એથી અધિક કંઈ નહીં એ રે, દૂધ છે તોય એ ને દહીંયે રે.

આપ્યાનો તે શો છે ઉધારો રે, બાઈજી આ લોની હાર મારો રે;

આપણ ક્યાં ખરચીશું ગર્થ રે, સાસુ નણંદ એ મોટું તીર્થ રે.

આપ્યો હાર તે સત્યભામા સતી રે, ત્યારે ઊઠ્યાં જાંબુવતી રે;

આ પહેરો સુભદ્રાજી ચીર રે, ચિત્રવિચિત્ર ભર્યું છે હીર રે.

રુક્મિણીએ કીધું મન બહોળું રે, આપ્યું પહેરવા હીરનું પટોળું રે;

એક કહે લ્યો સુભદ્રા બહેન રે, આ માળા લ્યો આપી મોહન રે.

કેણે આપ્યાં કંકણ ને ચૂડી રે, નણદી કહે ભાભીઓ રૂડી રે;

ધોળા સાળુ છાંટ્યા કેશર રે, મોટાં મોતી નાકે વેસર રે.

કો જોડ આપે અણવટની રે, કો છોડે કટિમેખલા કટની રે;

કલ્લાં કાંબી ને ઝાંઝરિયાં રે, નણંદને ભાભીએ અર્પણ કરિયાં રે.

ભાભીની દીઠી રૂડી દ્રષ્ટ રે, સુભદ્રા થયાં તાંહાં ગર્વિષ્ટ રે;

આભ્રણ આપ્યાં એમ સર્વે રે, ત્યારે બોલ્યાં સુભદ્રા ગર્વે રે.

આજ હું ઘણી માનીતી મોટી રે, ઘણી ભાભીની નણંદ પનોતી રે;

આજ ભાભી પરોણાં રહીએ રે, વળી કામ અમ સરખું કહીએ રે.

જેવાં કરશો તેવાં થઈશું રે, વહાલી વાત તે તમને કહીશું રે;

સુણી સુભદ્રાની વાણી રે, ત્યારે બોલ્યાં તે રુક્મિણી રાણી રે.

કહું છું કહો સુભદ્રા બાઈ રે, આજ આવ્યા હુતા તમારા ભાઈ રે;

પેટી હતી તે ભિયા કને રે, આવીને તે આપી છે તમને રે.

તે પંજરમાં એવું શું છે રે, ભાભીસાથ સૌકો પૂછે છે રે;

આપણે બોલવું ચાલવું શાનું રે, એને જોઈ જાવું છે છાનું રે.

માટે ઉઘાડો પંજરનું તાળું રે, અમો વેગળી રહીને નિહાળું રે;

નણંદે જીભ કરડી ત્યાં દંત રે, ભાભી ક્રોધી તમારો કંથ રે.

જાણો છો ત્રિકમની ટેવ રે, અગ્નિકટકો છે કૃષ્ણદેવ રે;

સુભદ્રા કહે કેમ કીજે રે, વિઠ્ઠલે વારી છે, તે તો ઘણું ખીજે રે.

મને સોંપી છે જદુનાથે રે, તમે જુઓ ઉઘાડી હાથે રે;

ઓ ઉપર મૂકી છે કૂંચી રે, મોહને મૂકી છે તે ઊંચી રે.

શું જાણીએ કે ઘો છે કે સાપ રે, તેને દેજો જબાપ રે;

ત્યારે સત્યભામા ત્યાં પૂછે રે, બાઈ આવડું બીઓ છો તે શું છે રે.

જો તમ ઉપર કોપે શ્યામ રે, ત્યારે મારું તમે લેજો નામ રે;

જો હરિ દેખાડે મુને બળ રે, રૂડી પેરે ઉતારું ઝાકળ રે.

ત્યારે બોલ્યાં તે જાંબુવતી રે, એક મેં વિચારી છે મતિ રે,

આપણ અઘરી પ્રતિજ્ઞા કીજે રે, કોઈ બહાર જઈ વાત ન કીજે રે.

(વલણ)

ન કીજે વાત વિઠ્ઠલની ચોરી, જાંબુવતી એમ ઊચરે રે,

સંજય કહે સાંભળ ધૃતરાષ્ટ્ર, પછે શામા સમ કેવા કરે રે.

(ઢાળ)

જાંબુવતી કહે બહાર જઈને, કરે પિંજરની વાત;

તેને માથે ભાર એટલો, નહીં પિતા કેરી જાત.

પછે સુભદ્રાના હાથમાં તે, આપ્યાં સત્ય વચંન;

વસ્ત્રઆભૂષણે મોહી રહી, માન્યું માનુની મંન.

ચાલી સુભદ્રા પિંજર પાસે, કૂંચી કરમાં સહાઈ;

એકલીએ તાળું ઉઘાડિયું, જુએ વેગળી રહી ભોજાઈ.

દ્વાર બેહુ જૂજવાં કીધાં, અળગો કરી અહંકાર;

માંહે મૃત્યુક મોટું દીઠું, ત્યારે હશી રાજકુમાર.

અહીલોચનનો પ્રાણ રહ્યો’તો, વળગી પેટીપાસાં માંહે;

હસતાં હંસ જ હરખે પેઠો, હરિભગિની ઉદર માંહે.

અબળાને ગર્ભ છે અર્જુનનો, તેહને થયાં છે પંચ માસ;

તે પિંડ માંહે પાપી પરાણે, સદ્ય પૂર્યો વાસ.

તે જીવ વિમાસે અહીલોચનનો, હું આવ્યો હરિને ઘેર;

ન થાઉં પ્રસવ મરે સુભદ્રા, વળે પિતા કેરું વેર.

પછે કૃષ્ણકામનીએ કૌતુક કીધું, મરકલડે મુખ તાણ્યું;

જુઓ કમાઈ આપણા કંથની, જે મડું મશાણથી આણ્યું.

તાળી દઈ હસ્યાં માંહોમાંહે, સર્વમાં સત્યભામા ડાહ્યાં;

ભાઈએ હેત કીધું ભગિનીને, અવિલોકે અભડાવ્યાં.

પીતાંબરનો પાલવ ઢાંકી, પ્રભુએ પિંજર આણ્યું;

મારે મંદિર શે ન આવ્યા, મેં ત્યારથી કૌતુક જાણ્યું.

મુખ મરડીને તાણે સરકડાં, કરવા લાગી ઠીંગાઠોળી;

સુભદ્રાને વીંટી વળીઓ, સોળ સહસ્રની ટોળી.

રુક્મિણી કહે બાઈ મારે મંદિર, ટબકલી છીંટ છે આછી;

તે તમને હું આપીશ બાઈ, પટોળી આપોની પાછી.

જાંબુવતી કહે બત્રીશલક્ષણો, બાઈ તમારો વીર;

તે જાણે તો મુને ઠાર મારે, માટે આપો મારું ચીર.

સાંસતાં રહી સત્યભામા બોલ્યાં, હાથ દઈને ગાલે;

આજ તો હાર લાવોની પાછો, જોઈએ તો આવજો કાલે.

એક કહે આપણું નહીં રાખે, શું એ ભિયા છે ભિખારી;

હસ્તિનાપુરમાં કેમ જાશે, અંગૂઠી પહેરી મારી.

એક કહે એ ભિયાને આપતાં, આપણું હૈડું હીસે;

પાછું લઈએ એટલા માટે, જે પિહેરમાં વરણાગી છે.

માન દઈ અપમાન માંડ્યું, જ્યારે વસ્તુ પેટીની જાણી;

મૂળગું વસ્ત્ર જે સુભદ્રાનું, ભાભીએ લીધું તાણી.

બડબડતાં સુભદ્રા બોલ્યાં, હું ઘણી માનું મોટી;

હવે સાલ્લા સોતી જવા દ્યો, ભાભીની ભાવજ પહોંતી.

(વલણ)

પહોંતી ભાવજ ભાભીઓ, એમ નણંદે ટચકો ચોડીઓ રે;

લટપટ કરીને વસ્ત્ર લીધાં, પછે આપ આપને મંદિર દોડીઓ રે.